Kızılırmak Mah. 1450. Sokak No:13 Çukurambar Ankara 444 66 62 info@koruhastanesi.com

Prostat Kanseri

Prostat kanseri nedir? Nasıl oluşur?

 

Prostat kanseri, prostat bezinin malign yani kötü huylu büyümesi olup ileri yaş grubundaki erkeklerde görülür. Prostat dokusunda başlar ve tedavi edilmez ise vücudun diper organlarına yayılarak hayatı tehdit edebilir. Erkekler de en sık görülen kanser türüdür ve kansere bağlı gelişen ölümlerde 2. sırada yer alır. Prostat kanserinin sebebi günümüzde net olarak ortaya konulamamıştır. Ancak belli başlı nedenler risk faktörü olarak suçlanmaktadır. Bunlar ;

 

§ Yaş

§ Genetik (baba, abi gibi birinci derece akrabalarda bulunması riski arttırır.)

§ Irk (siyah ırkta beyaz ırka gore risk fazla)

§ Yağdan zengin ve liften fakir diyet

§ Çevresel etkenler (kadmiyum gibi ağır metallere maruziyet)

 

Prostat kanserinin belirtileri nelerdir ?

 

Prostat kanerinin diğer pek çok kanserde de olduğu gibi erken bir belirtisi yoktur. Genellikle prostat bezinin dış kısımlarına yakın başladığı için BPH da görülen şikayetlere benzer durumlar (idrar kanalının tıkanması nedeni ile oluşan) ancak hastalığın ilerlemiş aşamalarında ortaya çıkabilir. Bunun dışında daha geç dönemlerde idrarda ve menide kan görülmesi, kalça ve bel kemiklerinde ağrı, makat bölgesinde ağrı ile kendini gösterir.

 

Nasıl tanı konulur ?

 

Hemen hemen tüm kanserlerde olduğu gibi prostat kanseri de organda yani prostat bezinde sınırlı iken tedavi edilir ise tamamen iyileşme söz konusudur. Bu nedenle 50 yaş üzerinde, birinci derce akrabalarında (baba, abi) prostat kanseri hikayesi olan hastalar için 45 yaşından sonra yılda bir kere mutlaka bir üroloji kontrolü hastalığın erken tanısı ve tamamen tedavi edilebilmesi için oldukça önemlidir. Tanı için iki önemli ve basit muayne yöntemi mevcuttur. Birincisi parmakla yapılan rektal prostat muayenesidir. Prostat kanseri sıklıkla prostatın dışa yakın kısımında geliştiğinden parmakla prostat muayenesi prostat kanserinin erken dönemde tespit edilebilmesi için önem arz etmektedir. Parmakla prostat muayenesinde prostat dokusnun kıvamının sert ve prostatta nodül varlığı prostat kanseri şüphesini arttırmaktadır.

 

İkinci yöntem ise kan tahlili ile PSA miktarının ölçülmesidir. PSA ölçümü kesin tanı koyduran bir yöntem değildir. Çünkü düşük PSA miktarları kesinlikle kanser olmadığı anlamına gelemiyeceği gibi yüksek PSA miktarları da kesin kanser var anlamına gelmez. PSA sadece prostat kanserine özgü prostat kanserinde yükselen bir madde değildir. BPH da, üriner sistem enfeksiyonlarında, parmakla prostat muayenesinden sonra, prostat iltahabı gibi durumlarda da yükselebilir. Bu nedenle PSA ölçümü tek başına yeterli değildir yanlızca bir fikir verir.

 

Serbest PSA ölçümü ile PSA’nın oranlanması gibi PSA değerini arttırmak için yapılan bir çok çalışma bulunmaktadır. Hatta idrara dökülen prostat kanser hücrelerine yönelik PCA3 isminde bir maddenin ilerleyen yıllarda tanı amaçlı kullanımının artacağı düşünülmektedir. ProPSA da PCA3 gibi prostat kanseri olma olasılığının bir test ile arttırmaya yönelik geliştirilmiş testlerden bir tanesidir.

 

Bu iki basit muayene ve testin dışında Transrektal prostat ultrasonu ve iğne biyopsisi (TRUS-Biyopsi) de tanı için kullanılmaktadır. Bu yöntem parmakla rektal yoldan prostat muayenesi sırasında şüpheli bir durum var ise veya yüksek PSA ölçümleri mevcut ise yapılması tanı için gerekli olan bir tetkikdir. Rektal yoldan (makattan) bir ultrason yardımı ile prostat dokusundan bir iğne ile patolojik inceleme amaçlı parça alınır. İşlem öncesi prostat bezinin her iki yanına anestezik ilaç enjekte edilerek işlemin ağrısız olması sağlanır. Bu işlem için hastanede yatmaya gerek yoktur. Eğer kan sulandırıcı bir ilaç (aspirin, Coumadin, Plavix gibi) kullanılıyorsa kanamaya yol açabileceğinden biyopsiden en az 8-10 gün önce kesilmelidir. Doktorunuz tarafından reçete edilecek antibiyotik biyopsiden bir gün önce başlanır ve biyopsi sonrası 3-5 gün devam edilir. Bu işlem yaklaık olarak 15-20 dakika arası sürmektedir. Biyopsi sonrası oldukça nadir oranlarda enfeksiyon (yaklaşık 1000 kişiden 1’inde) ile menide ve idrarda kan görülebilir.

 

Kliniğimizde prostat biyopsisi sıklıkla başarı ile yapılmakta olup prostat biyopsisi uygulanan hastalar 2 saat süre ile gözlem altında tutulduktan sonra taburcu edilir.

 

Prostat kanseri nasıl tedavi edilir ?

 

Günümüzde herhangi bir yere yayılmamış, prostat bezine sınırlı olan prostat kanseri vakalarında dünyaca kabul edilen ilk tedavi yöntemi cerrahi tedavidir (radikal prostatektomi). Bu ameliyatta prostat bezi ve mesanenin alt arka tarafında sağlı ve sollu yerleşen vezikula seminalis isimli sperm keseleri tamamen çıkarılarak idrar torbası ile idrar kanalı tekrar birbirine birleştirilir. Açık, ve kapalı olarak iki şekilde yapılabilir. Günümüz teknolojisinin gelişmesi ile parallel olarak gelişen laparoskopi ve özellikle robotik cerrahi sayesinde artık hastanemizde olduğu gibi gelişmiş merkezlerde bu ameliyatlar kapalı olarak laparoskopik veya robotik olarak gerçekleştirilmekte. Laparoskopik ve robotik cerrahi sayesinde özellikle açık yöntemle yapılan radikal prostatektomi ameliyatlarından sonra görülebilen kanama, sertleşme sorunu ve idrar kaçırma gibi problemler en aza indirilmiştir.

 

Laparoskopik ve robotik cerrahide hastanın prostatına açık cerrahide olduğu gibi büyük bir karın kesisi ile değilde karın üzerinde çeşitli bölgelere 5-6 adet küçük kesi yapılarak (0.5-1 cm lik) yerleştirilen portlar içerisine yerleştirilen aletler ile ameliyat yapılmaktadır. Açık cerrahiye göre üstün yanları şunlardır;

 

§ Ameliyat sahasının cerrah tarafından normalin 10-15 katı daha büyük görülmesi (kullanılan yüksek çözünürlüklü teleskop ve kamera sistemi sayesinde)

§ Büyütülmüş görünüm sayesinde cerrahın daha detaylı diseksiyonu sayesinde sertleşmeyi sağlayan siniri ve idrar tutmayı sağlıyan kasları daha net görmesi ayırması ve istenmeyen sertleşme sorunu ve idrar kaçırma riskinin en az düzeye indirilmesi

§ Daha az kanama olması

§ Kozmetik açıdan büyük bir karın kesisi yerine 5-6 adet küçük kesiler olması

§ Ameliyat sonrası ağrının ve rahatsızlık hissinin laparoskopik ve robotic cerrahi ile oldukça az olması

§ Hastanede yatış ve iyileşme süresinin daha kısa olması

§ Hastaların günlük aktivitelerine ve sosyal hayatlarına daha kısa sürede geri dönmesi

§ Robotik cerrahi yöntemi ile prostat kanserinin tedavisi hastanemizde sıklıkla ve başarı ile yapılmaktadar.

 

Ameliyat sonrası beni ne bekliyor ?

 

Laparoskopik veya robotik radikal prostatektomi ameliyatı sonrası ortalama 2-3. günde taburcu olursunuz.

Dokuların iyileşmesi için idrar yolunuza takılan sonda genellikle ameliyattan 10 ile 14 gün sonra çekilir.

Günlük yaşantınıza ortalama 3 hafta sonra tekrar başlarsınız.

İdrar tutabilme yetisi uygun yapılan teknikle %90-98 oranında korunmakatdır. Bu oran açık yöntemle yapılan radikal prostatektomi ameliyatlarına oranla oldukça yüksektir.

 

Başka tedavi yöntemleri mevcut mu?

 

Diğer bir tedavi alternatifi ise (özellikle ileri yaşta olan hastalar, ek birçok hastalığı olan veya prostaa komşu dukulara yayılmış kanser vakalarında) Radyoterapidir (şua tedavisi). Ancak radyoterapi sonrası oluşabilecek ciddi yan etkiler nedeni ile gelişmiş ileri merkezlerde uygulanmalıdır.

 

Cryoterapi tekniği ise kabaca prostat ve kanser dokusunun dondurularak yok edilmesidir. Son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak henüz yan etkileri ve etkinliği ile ilgili uzun dönem sonuçları bulunmadığından çok tercih edilmemektedir.

 

Bir diğer teknik ise prostat dokusu içerisine küçük boyutlarda radyoaktif maddeler yerleştirerek prostat dokusu ve kanserin radyoaktivite ile yok edilmeye çalışıldığı ve Brakiterapi olarak bilinen yöntemdir. Ancak bu yöntemin uzun dönemdeki yan etkileri ve başarı oranları da Cryoterapi gibi bilinmemektedir.

 

Bu tekniklerin başarı oranları laproskopik ve robotik cerrahiye oranla düşük, yan etki açısından robotik ve laparoskopik cerrahiye oranla yüksek olduğu bilinmektedir.

 

Hastalığım ameliyatlık dönemi geçmiş veya vücudumda başka organlara yayılmış ise ne yapılır ?

 

Bu durum da ameliyat yapılamaz. Ancak hormonal tedavi olarak bilinen ve temelinde prostat kanser hücrelerinin testosteron hormonu ile büyüdüğü (erkeklik hormonu), bu hormonun seviyelerinin düşürülmesi ile büyümenin durdurulacağı düşüncesine dayalı bir takım ilaçlar veya küçük bir ameliyat ile testosteron hormonunun ana kaynağı olan yumurtalıkların içinin boşaltılması işlemi yapılır. Buna rağmen gerileme olmaması durumunda kemoterapatik ilaç tedavileri yapılabilir.

 

Bu nedenle hastalığın ameliyat ile tamamen ortadan kaldırılabilmesi için erken dönemde tanı konulması önemlidir. Erken tanı için belirli yaştan sonra düzenli kontrol önerilmektedir.